زشتی و گزندگی فقر نزد امام علی (ع)

 مصطفى دلشاد تهرانى]
⭕️ 1 و  1 1 1 1 1 (ع)
در انديشه و سيره امام على(ع) فقر استضعافى ـ و نه سادهزيستى ـ گزندهترين و زشتترين پديده اقتصادى و مايه ننگ زندگى است، چنانكه فرموده است :
«الْفَقْرُ الْمَوْتُ الاَْكْبَرُ.»  
نهج البلاغه ، حکمت ۱۶۳
نادارى مرگ بزرگتر است.
جامعهاى كه فقر بر آن حاكم است، جامعه زنده نيست؛ و انسانى كه با فقر دست به گريبان است، گرفتار مرگى بزرگتر و سختتر از مردن و از دنيا رفتن است، زيرا چنين مرگى، يكباره جان آدمى را مىگيرد، ولى فقر، هر روز و هر ساعت، انسان را، و حيثيتِ انسانى او را مىميراند. بنابراين در فقر زيستن، افتخارى نيست، بلكه نشانه نكبت و مايه شقاوت است؛ و از اين روست كه در بيان اميرمؤمنان على(ع) آمده است :
«الْقَبْرُ خَيْرٌ مِنَ الْفَقْرِ.»  
الکافی ، کلینی ، ج ۸ ، ص ۲۱
 در گور رفتن از نادارى بهتر است.
نگاه امام على(ع) به نادارى، چنين نگاهى است. آن حضرت چون دعا مىكرد، از فقر به خدا پناه مىبرد، و در ميدان عمل نيز بيشترين كار و تلاش را براى فقرزدايى انجام داد. در دعايى از وى چنين آمده است :
«اللّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُبِکَ أَنْ أَفْتَقِرَ فِي غِنَاکَ.»  
نهج البلاغه ، دعای ۲۱۵
خدايا به تو پناه مىبرم از اين كه نادار شوم در بىنيازى تو.
و نيز خطاب به حضرت مجتبى(ع) چنين آموخته است :
«فَنَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الْفَقْرِ.»  
جامع الاخبار ، شعیری ، ص ۱۰۶
 از نادارى به خدا پناه مىبريم.
خداوند به مردمان كم امكانات نبخشيده است تا آنان در نادارى زيست كنند، بلكه اين روابط و مناسبات ستمگرانه، و بىتدبيرىها و بد مديريت كردنهاست كه موجب پيدايش و حاكم شدن فقر مىشود. به بيان امام على(ع) :
«سُوءُ التَّدْبِيرِ مِفْتَاحُ الْفَقْرِ.»  
شرح غررالحکم ، خوانساری ، ج ۴ ، ص ۱۳۲
سوء تدبير و مديريت، كليد فقر است.
و چنين فقرى سختترين مجازات براى مردمان است، چنانكه در حكمتهاى منسوب به اميرمؤمنان على(ع) آمده است :

«مَا ضَرَبَ اللهُ الْعِبَادَ بَسْوطٍ أَوْجَعَ مِنَ الْفَقْرِ.»  
شرح نهج البلاغة ، ابن أبی الحدید ، ج ۲۰ ، ص ۳۰۱

خداوند بندگان را [ به سبب بىتدبيرى و ستمگرىشان ] با تازيانهاى دردآورتر از فقر نزده است.

پيشواى آزادگان، على(ع) فقر را چنين مىبيند، و در واقع چنان گزنده و آسيبزا، كه كمتر چيزى با آن قابل مقايسه است. در ديوان منسوب به على(ع) از آن حضرت آمده است :
 
بَلَوْتُ صُرُوفَ الدَّهْرِ سِتِّينَ حِجَّةً         
وَ جَرَّبْتُ حَالَيْهِ مِنَ الْعُسْرِ وَ الْيُسْرِ

فَلَمْ أَرَ بَعْدَ الدِّينِ خَيْرًا مِنَ الْغِنَى         
وَ لَمْ أَرَ بَعْدَ الْكُفْرِ شَرًّا مِنَ الْفَقْرِ  
   شصت سال، دگرگونىهاى روزگار را آزمودم؛ و هم حالت تنگنايش را تجربه كردم، و هم حال آسانىاش را. پس از دين، چيزى را بهتر از توانگرى نيافتم؛ و پس از كفر، چيزى را بدتر از فقر نديدم.
#نکته_ها #امامعلی(ع) #نهجالبلاغه #فقر #فقراستضعافی #سادهزیستی #سادهزیستی #سوءتدبیر #امکانات #مدیریت #توانگری